Zostały już jedynie 2 miesiące na opracowanie lokalnej dokumentacji cen transferowych (local file) za 2023 rok – termin na wypełnienie tego obowiązku (w przypadku większości podatników) mija 31.10.2024 r. Najważniejszy element dokumentacji stanowi analiza porównawcza, co oznacza, że z jednej strony należy poświęcić na nią najwięcej czasu, a z drugiej istnieje ryzyko popełnienia licznych błędów, które sprawią, że jej jakość się obniży. Jak więc przygotować jakościową analizę cen transferowych? Podpowiadamy w naszym artykule – zapraszamy do lektury!
Analiza TP – jakie jest jej znaczenie?
Dlaczego tak istotne jest, by analiza cen transferowych – zarówno w formie benchmarku, jak i analizy zgodności – została przygotowana z dbałością o jak najwyższą jakość? Ponieważ stanowi element potwierdzający rynkowość przeprowadzonych transakcji i najlepsze zabezpieczenie w razie ewentualnego sporu z organami podatkowymi (czyli potwierdza, że podmioty powiązane ustaliły warunki transakcji na takich samych warunkach, jakie ustaliły lub ustaliłyby podmioty niepowiązane).
Tym samym analiza porównawcza chroni przed (nieraz) wielomilionowym doszacowaniem dla podatnika – ale jedynie pod warunkiem, że zostanie przygotowana rzetelnie, zgodnie z prawem i przy wzięciu pod uwagę wszystkich istotnych czynników. Nie wystarczy więc jedynie jej sporządzić, by, potocznie mówiąc, „odbębnić” obowiązek, bo konsekwencje mogą być bardzo dotkliwe.
Analiza TP – jak zadbać o jakość?
Możliwość skorzystania z mechanizmu bezpiecznej przystani ustawodawca przewidział dla dwóch kategorii transakcji po spełnieniu określonych w ustawie warunków:
- Dobranie właściwych danych porównawczych
Pierwszym krokiem w przygotowaniu jakościowej analizy cen transferowych jest dobór odpowiednich danych porównawczych. Aby określić, czy cena transferowa w danej transakcji jest zgodna z zasadą ceny rynkowej, konieczne jest porównanie jej z cenami stosowanymi przez niezależne podmioty działające w porównywalnych warunkach rynkowych. W tym celu ważne jest, by:
- wybrać odpowiednie transakcje porównawcze – należy zwrócić uwagę na podobieństwo warunków rynkowych, zakresu działalności, rodzaju transakcji oraz czasu, w którym miały miejsce,
- uwzględnić zróżnicowane czynniki – porównywalność może być oceniana na podstawie różnych czynników jak m.in. branża (tutaj należy zwrócić szczególną uwagę na PKD firmy), wielkość przedsiębiorstw, rynki geograficzne, warunki ekonomiczne i wiele, wiele innych (nie tylko cena ma znaczenie, ale również warunki kontraktowe, np. kwestie związane z dostawą i płatnością, specyfika produktu, poziom ryzyka, obszar geograficzny czy dodatkowe usługi świadczone w ramach transakcji).
Oczywiście należy pamiętać, że czynniki porównywalności będą inne w przypadku transakcji towarowej, usługowej, finansowej oraz innej. Odpowiedni dobór danych porównawczych jest jednak kluczowy, ponieważ to właśnie one stanowią fundament analizy, na podstawie której ustala się zgodność cen transferowych z zasadą ceny rynkowej (arm’s lenght).
- Sprawdzenie danych wewnętrznych
Czasem może zdarzyć się tak, że w ramach analizy porównawczej możliwe jest skorzystanie z danych wewnętrznych. Być może dany podatnik przeprowadza transakcje nie tylko z podmiotami powiązanymi, ale również niepowiązanymi? W takiej sytuacji tego typu transakcje mogą zostać wykorzystane przy sporządzaniu dokumentacji, co zdecydowanie przyspieszy i ułatwi cały proces.
- Skorzystanie z profesjonalnych baz danych
Wewnętrzne lub ogólnodostępne dane to może być za mało – aby uzyskać dostęp do wysokiej jakości danych porównawczych, należy skorzystać ze specjalistycznych baz danych, które zostały stworzone m.in. właśnie do przygotowywania benchmarków. Tego typu bazy umożliwiają dostęp do szerokiego spektrum informacji o transakcjach realizowanych przez podmioty niezależne od siebie. Wśród najczęściej używanych baz danych można wymienić m.in.:
- InfoCredit (polska baza danych, zawiera m.in. sprawozdania finansowe i raporty handlowe firm z różnych sektorów przydatne przy transakcjach towarowych, usługowych oraz finansowych),
- Bloomberg (transakcje finansowe),
- TP Catalyst (transakcje usługowe w UE),
- Royalty Range (transakcje licencyjne),
- Osiris (transakcje APAC).
Dzięki skorzystaniu z profesjonalnych baz danych analitycy mogą uzyskać obiektywne i wiarygodne dane, które mogą stanowić podstawę do określenia ceny rynkowej. W tym zakresie należy jednak pamiętać, że sam dostęp do rzetelnych danych z odpowiednich baz to nie wszystko – równie istotne jest to, by dane zostały odpowiednio przeanalizowane oraz zweryfikowane. Tylko wtedy sporządzona analiza porównawcza będzie faktycznie zapewniała bezpieczeństwo podatkowe.
- Zadbanie o zgodność z przepisami TP
Jakościowa analiza cen transferowych musi być oczywiście zgodna również z polskimi przepisami TP (ustawy, rozporządzenia itd.) – wymienione są w nich wszystkie elementy, które muszą zostać uwzględnione w ramach analizy porównawczej. Dostosowanie się do przepisów prawa gwarantuje poprawność dokumentacji pod względem formalnym, dlatego tak bardzo istotne jest, by być z nimi na bieżąco (a dosyć często się zmieniają).
W tym zakresie warto również uwzględnić wytyczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz rekomendacje polskiego Forum Cen Transferowych, które – chociaż nie stanowią obowiązkowych źródeł prawa – mogą ułatwić sporządzenie analizy TP i zagwarantować argumenty w sytuacji ewentualnego sporu z organami podatkowymi.
- Dobranie odpowiedniej metody weryfikacji ceny transferowej do danej transakcji
Na sam koniec należy wspomnieć o tym, że przygotowanie jakościowej analizy TP wymaga, by dla danej transakcji dobrać odpowiednią metodę weryfikacji ceny transferowej – z katalogu dostępnych metod, wymienionych w ustawie. Każda transakcja posiada swoją unikalną specyfikę: różnią się strony transakcji, przedmiot, warunki rynkowe, a także dostępność danych porównawczych. Dlatego kluczowym elementem procesu jest wybór metody, która najdokładniej odda rynkowy charakter danej transakcji.
Pomocne w tym zakresie mogą być np. wytyczne OECD. Przykładowo w załącznikach do tego dokumentu wskazane są konkretne case studies, w przypadku których należy wykorzystać dane metody weryfikacji.
Analiza cen transferowych – podsumowanie
Zdecydowanie warto przypomnieć, że z jednej strony zgodnie z obowiązującymi przepisami opracowany benchmark należy aktualizować nie rzadziej niż raz na 3 lata, a z drugiej, że z roku na rok organy podatkowe coraz poważniej podchodzą do kontroli tematów związanych z cenami transferowymi. Dlatego tym bardziej warto zadbać o to, by omawiania powyżej analiza została przygotowana z zadbaniem o jakość, czyli poprzez m.in. skrupulatny dobór danych porównawczych, skorzystanie z profesjonalnych baz danych czy zadbanie o zgodność z lokalnymi przepisami prawa. W taki sposób przygotowana analiza cen transferowych stanowić będzie silny argument w sytuacji ewentualnego sporu z organami podatkowymi. Zgłoś się do nas po wsparcie w wypełnieniu obowiązków związanych z TP, jeśli właśnie na tym Ci zależy!