11 milionów zaległego podatku wraz z odsetkami – początkiem 2024 roku na stronie Ministerstwa Finansów pojawiła się informacja, że właśnie taką kwotę musiała wpłacić do Skarbu Państwa spółka z zagranicznej grupy kapitałowej działająca w branży motoryzacyjnej. Kontrola Podlaskiej Administracji Skarbowej wykazała bowiem, że spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o korektę cen transferowych (wbrew obowiązującym w 2018 r. przepisom). Dotkliwe? Zdecydowanie – ale jest to wyraźny znak, że podatnicy muszą się uważnie przyjrzeć swoim rozliczeniom w trakcie trwających właśnie prac nad zamknięciem zeszłego roku podatkowego.
Korekty cen transferowych stanowią jeden z elementów tego procesu, a błędy w tym zakresie mogą skutkować poważnymi konsekwencjami podatkowymi, jak widać, nawet po kilku latach. Dlatego poniżej przedstawiamy wszystko, co musisz wiedzieć na temat korekt TP – zapraszamy do lektury!
Korekta TP – na czym polega?
Korekta cen transferowych (także transfer pricing adjustment, korekta dochodowości) to proces korygowania (dostosowywania) cen transakcji między podmiotami powiązanymi do poziomu, który byłby stosowany w transakcjach między podmiotami niezależnymi. Celem tego typu korekty jest zapewnienie, że ceny transferowe są zgodne z zasadą ceny rynkowej (arm’s length principle) – czyli że nie są sztucznie zaniżane lub zawyżane w celu przenoszenia dochodów między podmiotami powiązanymi.
Co to oznacza w praktyce? Że podatnik dokonuje korekty TP, gdy dokonał błędnych założeń przy pierwotnym ustalaniu ceny rynkowej (czyli cena transferowa, którą zastosował, nie jest rynkowa) i konieczne jest jej dostosowanie po zamknięciu roku podatkowego. Tego typu korekta TP może być dokonywana:
- in plus – zwiększać wynik finansowy poprzez wzrost przychodów lub obniżenie kosztów,
- in minus – odpowiednio zmniejszać wynik finansowy poprzez obniżenie przychodów lub wzrost kosztów.
Kiedy korekta TP jest możliwa?
Musisz wiedzieć, że nie każda korekta rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi jest korektą cen transferowych. Dlaczego? Bo korekta cen transferowych może zostać przeprowadzona tylko wtedy, gdy spełnione zostaną poniższe warunki:
- pierwotne warunki transakcji ustalone były na poziomie rynkowym,
- nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na ustalone w trakcie roku podatkowego warunki lub znane są faktycznie poniesione koszty lub uzyskane przychody będące podstawą obliczenia ceny transferowej, a zapewnienie ich zgodności z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, wymaga dokonania korekty cen transferowych,
- w momencie dokonania korekty podatnik posiada oświadczenie podmiotu powiązanego lub dowód księgowy potwierdzające dokonanie przez ten podmiot korekty cen transferowych w tej samej wysokości co podatnik,
- istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych z państwem, w którym podmiot powiązany z podatnikiem ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd.
Najistotniejszy wydaje się punkt dotyczący zmiany istotnych okoliczności. Co przez to należy rozumieć? Do katalogu tego typu zmian zaliczymy m.in. zmiany rynkowych cen podstawowych surowców lub materiałów, wahania kursów walutowych, zmiany stóp procentowych czy wahania popytu lub podaży danego produktu – i to spowodowane przez czynniki, na które podatnik i podmiot powiązany nie miał wpływu i nie był w stanie przewidzieć.
Korekta TP – co nią nie jest?
Minister Finansów wskazał w swoich objaśnieniach podatkowych przypadki, gdy nie jest możliwe dokonanie korekty cen transferowych, a przychody/koszty uzyskania przychodów należy korygować na zasadach ogólnych. Przede wszystkim nie można tego dokonać, gdy od początku warunki transakcji zostały ustalone na poziomie nierynkowym, ale również w takich sytuacjach jak:
- błąd rachunkowy (np. wpisanie w fakturze niewłaściwej ilości towaru lub wartości jednostkowej) lub inna oczywista omyłka (np. wpisanie w fakturze niewłaściwych danych identyfikujących nabywcę),
- zwroty towarów i reklamacje,
- opusty cenowe uzależnione od osiągnięcia określonego poziomu obrotów,
- rabaty wolumenowe dotyczące konkretnych dostaw.
Korekta cen transferowych – jak dokonać?
Korekta TP może być dokonywana na dwa sposoby – na bieżąco oraz na koniec roku podatkowego. Co znaczy na bieżąco? Oznacza to, że w oparciu o przewidywane wyniki finansowe i analizę cen transferowych na bieżąco dostosowujemy ceny do poziomu rynkowego. Popularniejsza jest jednak druga opcja – czyli korekta na koniec roku podatkowego – gdy opieramy się o faktycznie osiągnięte wyniki finansowe.
Ani ustawa, ani objaśnienia Ministerstwa Finansów nie wskazują, jak często należy dokonywać TP adjustment. Wiemy jedynie, że korekta powinna być dokonywana z częstotliwością, z jaką w porównywalnych warunkach stosowałyby podmioty niepowiązane, uwzględniając faktyczny przebieg i okoliczności zawarcia i realizacji transakcji kontrolowanej oraz zachowanie stron tej transakcji.
Co to oznacza w praktyce? Że każdy przypadek należy analizować odrębnie – czyli każdorazowo decydować, czy w danym przypadku korekta powinna zostać dokonana miesięcznie, kwartalnie czy rocznie. Pomocne mogą być jednak objaśnienia, w których wskazano czynniki determinujące częstotliwość korekt cen transferowych. Wymieniono wśród nich takie elementy jak:
- specyfika branży,
- specyfika transakcji i rozliczeń,
- zmienność czynników ekonomiczno-gospodarczych,
- okoliczności mające znaczny wpływ na zmianę ceny pierwotnej,
- dostępność wiarygodniejszych danych porównawczych.
Co więcej, ustawa nie wskazuje też, jakim konkretnym dokumentem należy dokonywać korekt TP. Dlatego dokument księgowy (nota księgowa, zbiorcza faktura korygująca, faktura korygująca konkretną fakturę lub pozycję z faktury) należy dobrać odpowiednio do okoliczności sprawy, na podstawie przepisów innych aktów prawnych. Ale co jest najważniejszą kwestią przy dokonywaniu korekt TP? Zdecydowanie wysokość korekty – musisz pamiętać, że znacząca kwota może zainteresować organy podatkowe i sprawić, że pojawią się wątpliwości, czy ceny od razu zostały ustalone na rynkowym poziomie!
Korekty TP – podsumowanie
Pomimo licznych interpretacji indywidualnych i objaśnień podatkowych korekty cen transferowych nadal budzą wiele wątpliwości wśród podatników. Praktyka również potwierdza – właściwe zidentyfikowanie, czy dany ustawowy warunek został spełniony i korekta jest możliwa do przeprowadzenia, nie jest zawsze oczywiste. Na dodatek trzeba pamiętać ten temat nieodłącznie wiąże się np. z podatkiem VAT (pisaliśmy o tym ostatnio w odniesieniu do sprawy przed TSUE).
Dlatego, jeśli potrzebujesz wsparcia w przeprowadzeniu TP adjustment, skontaktuj się z nami! Sprawdzimy Twoje transakcje, ocenimy, jakie są możliwości zastosowania korekt i pomożemy Ci przejść przez cały ten proces – bezpiecznie, skutecznie i zgodnie z prawem.