Weszliśmy już w drugą połowę 2024 roku, a to oznacza, że podatnicy realizujący transakcje z podmiotami powiązanymi powinni już zdecydowanie rozpocząć prace związane ze sporządzeniem lokalnej dokumentacji cen transferowych. Taki zapas czasu jest niezbędny do tego, by proces przebiegł spokojnie, a obowiązek został wypełniony w ustawowym terminie (czyli w przypadku większości podmiotów do końca października). Co więc warto zrobić? Jeśli się tego jeszcze nie zrobiło, to na pewno zbadać, czy istnieje obowiązek sprawozdawczy, a w następnej kolejności – czy można skorzystać ze zwolnienia, czyli tzw. safe harbour. Poniżej wyjaśniamy, czym jest ten mechanizm oraz jakie są warunki skorzystania z niego w 2024 roku. Zapraszamy do lektury!
Na czym polega safe harbour?
Mechanizm bezpiecznej przystani – czyli właśnie safe harbour – chroni podatników przed zakwestionowaniem przez organy podatkowe ceny zastosowanej w transakcji z podmiotem powiązanym, uznając ją za rynkową. Skorzystanie z niego sprawia, że organ podatkowy odstępuje od określania dochodu lub straty podatnika w tym zakresie, a jednocześnie zwalnia z obowiązku przygotowania elementu dokumentacji cen transferowych za dany rok podatkowy, nawet jeśli realizowana transakcja przekracza wskazane w ustawie limity.
Taka możliwość została wprowadzona przez ustawodawcę do polskiego porządku prawnego z początkiem 2019 roku, by z jednej strony zapewnić dostosowanie do wytycznych OECD z 2017 roku, a z drugiej – zmniejszyć znaczące obciążenie podatnika, które związane jest z przygotowaniem dokumentacji TP. Czy jednak skorzystanie z mechanizmu safe harbour oznacza, że, potocznie mówiąc, „nic nie musisz robić”? Nie – taką transakcję trzeba również uwzględnić w uproszczonej formie w informacji o cenach transferowych, czyli formularzu TPR składanym do końca listopada.
Kiedy można skorzystać z safe harbour?
Możliwość skorzystania z mechanizmu bezpiecznej przystani ustawodawca przewidział dla dwóch kategorii transakcji po spełnieniu określonych w ustawie warunków:
- Usługi o niskiej wartości dodanej
Co to są usługi o niskiej wartości dodanej? To określenie odnosi się do transakcji powtarzalnych, rutynowych, nieskomplikowanych, które wspomagają prowadzoną działalność gospodarczą, ale nie stanowią głównego przedmiotu działalności grupy podmiotów powiązanych. Co więcej, wartość tych usług świadczonych przez usługodawcę na rzecz podmiotów niepowiązanych nie przekracza 2% wartości tych usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych i niepowiązanych. Dodatkowo te usługi nie są przedmiotem dalszej odprzedaży przez usługobiorcę (z wyłączeniem refakturowania, czyli odsprzedaży usług nabytych we własnym imieniu, ale na rzecz innego podmiotu powiązanego).
Do usług o niskiej wartości dodanej zaliczmy więc np. usługi administracyjno-biurowe, w zakresie księgowości i audytu, prawne, związane z zasobami ludzkimi czy informatyczne i inne wymienione w załączniku nr 6 ustawy o CIT.
Żeby móc skorzystać ze zwolnienia w przypadku tego typu transakcji, konieczne jest spełnienie poniższych warunków:
- narzut na kosztach tych usług został ustalony przy wykorzystaniu metody koszt plus lub marży transakcyjnej netto i wynosi nie więcej niż 5% kosztów w przypadku nabycia usług lub nie mniej niż 5% kosztów w przypadku świadczenia usług,
- usługodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową (raj podatkowy),
- usługobiorca posiada kalkulację obejmującą następujące informacje:
- rodzaj i wysokość kosztów uwzględnionych w kalkulacji,
- sposób zastosowania i uzasadnienie wyboru kluczy alokacji dla wszystkich podmiotów powiązanych korzystających z usług,
- opis transakcji, w tym analizę funkcji, aktywów i ryzyka.
- Niektóre transakcje finansowe (pożyczki, kredyty, emisja obligacji)
W tym przypadku skorzystanie z safe harbour jest możliwe, jeśli oprocentowanie w momencie zawarcia umowy jest określane na podstawie odpowiedniego rodzaju stopy bazowej i marży wskazanych w stosownym obwieszczeniu Ministerstwa Finansów aktualnym na dzień zawarcia umowy (lub dzień zmiany umowy, jeśli zmiana dot. oprocentowania pożyczki). Jednocześnie muszą zostać spełnione poniższe warunki:
- nie przewidziano wypłaty innych niż odsetki opłat związanych z udzieleniem lub obsługą pożyczki, w tym prowizji lub premii,
- pożyczka została udzielona na okres nie dłuższy niż 5 lat,
- w trakcie roku podatkowego łączny poziom zobowiązań albo należności podmiotu powiązanego z tytułu kapitału pożyczek z podmiotami powiązanymi liczony odrębnie dla udzielonych oraz zaciągniętych pożyczek wynosi nie więcej niż 20 000 000 zł lub równowartość tej kwoty,
- pożyczkodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową (raj podatkowy).
Safe harbour – zmiany w 2024 roku
1 stycznia 2024 roku w życie wszedł dokument kluczowy dla określenia możliwości zastosowania safe harbour w przypadku transakcji finansowych – czyli obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2023 r., w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych. Aktualne rodzaje stóp bazowych prezentują się następująco:
- WIBOR 3M oraz WIRON 3M Stopa Składana – dla transakcji w złotych (w 2025 WIRON ma zastąpić dotychczas wykorzystywany WIBOR),
- EURIBOR 3M – dla transakcji w euro,
- SARON 3 months Compound Rate – dla transakcji we frankach szwajcarskich,
- 90-day Average SOFR – dla transakcji w dolarach amerykańskich (w przypadku pożyczek udzielonych przed dniem 1 stycznia 2022 r może być LIBOR USD 3M),
- SONIA 3M Compound Rate – dla transakcji w funtach brytyjskich (w przypadku pożyczek udzielonych przed dniem 1 stycznia 2022 r może być LIBOR GBP 3M).
Dla tych 5 głównych walut marża powinna wynosić odpowiednio:
- dla pożyczkobiorcy – maksymalnie 3,1 punktu procentowego (było 2,9)
- dla pożyczkodawcy – minimalnie 2,2 punktu procentowego (było 2,4).
Jeśli wartość bazowej stopy procentowej jest ujemna, marża stanowi sumę wartości bezwzględnej bazowej stopy procentowej i wartości określonej w powyższych dwóch punktach.
Co stoi za wprowadzeniem tej zmiany? Jak argumentuje Minister Finansów w swoim obwieszczeniu, przede wszystkim chęć uelastycznienia mechanizmu safe harbour w świetle wydarzeń ostatnich lat (wysoka inflacja, wzrosty stóp procentowych, kryzys geopolityczny itd.).
Safe harbour w 2024 roku – podsumowanie
Ochrona przed zakwestionowaniem ceny transferowej, zwiększenie bezpieczeństwa podatkowego, oszczędność czasu i środków finansowych, uproszczenie obowiązków – takie właśnie korzyści zapewnia mechanizm safe harbour. Zdecydowanie warto więc zbadać, czy można skorzystać ze zwolnienia. Najlepiej zrobić to z pomocą doświadczonego specjalisty ds. cen transferowych – to zapewni, że nie dojdzie do sytuacji, w której wykażemy w TPR transakcję zwolnioną, a w rzeczywistości nie będzie pod to zwolnienie podlegać (lub że nie będziemy mieć wystarczających udokumentowanych wyjaśnień dla organu podatkowego w razie kontroli). ontaktuj się z nami i uzyskaj bezpłatną wycenę działań!